Feeds:
Posts
Comments

Originally posted on :

One striking fact about Philippine Literature (English or Filipino) is that our creative writers have been, and still are, suffering a very unpopular verdict from the reading public. This kind of notoriety is quite appalling, considering the professed literacy of our society.

The situation strikes us sharply. For between a choice, say, of Emile Loring’s “What Then Is Love?” or some novels in comics form of Carlo Caparas on one hand and, on the other hand, of Nick Joaquin’s “The Woman With Two Navels” or Ninotchka Rosca’s “Twice Blessed” (1993 American Book Award) or her novel “State of War” that clearly depicts the lives of ordinary people under the Marcos dictatorship, the choice is decidedly ready-made: Joaquin and Rosca suffer the tyranny of unpopularity not because they are unacceptable writers but, simply, their elegant style does not excite the taste buds of ordinary readers. This is also true as regards…

View original 531 more words


(Tula)

lumuluha tayo’t nananaghoy
hindi dahil ipinagdaramdam natin
ang sarili nating mga kasawian
o dinudurog ang sarili nating mga puso
ng mga dagok ng karalitaan
lumuluha tayo’t nananaghoy
dahil napagmasdan natin
ang mga aninong walang masulingan
at mga katawang ginagahasa ng karimlan
sa mga gabi ng ating paglalakbay at paglalamay
sa paghahanap ng liwanag
sa gubat ng dilim at sagimsim
lalo’t walang kumikindat ni isang bituin
sa papawirin ng ating sagradong mithiin.
lumuluha tayo’t nananaghoy
dahil patuloy na binubukalan ang ating mga mata
ng mga luha ng dalamhati ng lahi
habang naglilingkisan sa telon ng balintataw
mga eksena ng malagim na pelikula
sa ating pinakasisintang la tierra pobreza.

lumuluha tayo’t nananaghoy
dahil hitik sa matimyas na pagmamahal ang ating mga puso
hindi para sa ating sarili
hindi para sa ating sikmura’t katawang dinudusta
sa maalindog na mga templo’t palasyo ng mga pinagpala
bawat araw, namumukadkad ang pagmamahal
sa himaymay ng ating laman
dahil mga ugat nati’y karugtong ng mga ugat
ng mga sawimpalad, ng uring dayukdok at binubusabos
silang walang habas na ikinakadena
ng mga diyus-diyosan sa bilangguan ng dalita’t dusa
lumuluha tayo’t nananaghoy
dahil dugo nila’t dugo nati’y nagmumula sa iisang batis
ng sagradong mga pangarap at adhikain
at kapwa natin nakikita ang mabining pagdausdos ng hamog
sa dila ng naninilaw na mga damo
sa burol man o sabana ng pakikibaka
oo, tigib ng pagmamahal ang ating mga puso
para sa laya’t ligaya ng bayang pinakasisinta.

oo, lumuluha tayo’t nananaghoy
dahil hitik ang ating puso ng matimyas na pagmamahal
dinadaluyan ng malasakit at pakikiramay
sa lahat ng naglalagos ang mga titig
sa mga bubong na pawid sa kabukiran
sa inaagiw na mga eskinita sa kalunsuran
at nagdarasal na mga barungbarong
sa balikat ng nagbalatay na estero
mulang tripa de gallina hanggang canal de la reina.
lumuluha tayo’t nananaghoy
dahil bumubulwak sa ating mga puso
matimyas na pagmamahal
ngunit nag-aalab ang ating mga utak
habang nagdiriwang sa mesa
ng karangyaan at mapagsamantalang kapangyarihan
silang mga diyus-diyosan ng balintunang lipunan
at titiguk-tigok naman ang lalamunan
ng gumagapang na masang sambayanang ibinubulid
sa kumunoy ng kahimahimagsik na karalitaan.

oo, lumuluha tayo’t nananaghoy
ngunit ito’y hindi magpakailanman
kapag tuluyang naglagablab ang mga apoy
ng sigang sinindihan sa ating dibdib
ng mga aninong kalansay na ngayon
magbabanyuhay rin ang lahat
bawat patak ng ating luha’y huhulmahin
sa pandayan ng layang dakila
at magiging mga palasong itutudla
sa puso’t lalamunan
ng uring gahama’t baligho
para sa ganap na katubusan
ng kadugong alipin at dayukdok
at ganap ding kasarinlan
ng lugaming la tierra pobreza!


(Poem}

let’s shut off the black curtain
stop the staging
of the zarzuela of stupidities
of illusions and deceits
already unmasked
are the charlatanic
scheming “holy” bastards
of this putrid,wormy guild
of the obnoxious ruling class
is there anyone who’ll confess
he marauded the kitchen
of the masses of the land?

let’s shut off the black curtain
stop the show of inanities
for so long a time now
arid and quivering
are the people’s throats
they who are always short of food
short of clothes, short of money
no house, no piece of land
no nothing at all
while in the palace of plunderers
glutonnously feasting
are society’s pains in the ass.

let’s shut off the black curtain
what blockish shows you wish
to flaunt again
on the stage of moronic shits?
slumbering no more are the people
being awakened now
by the onslaught of penury and grief
even the swollen moon
stares like an indignant eye
while the country is gripped
by ghastly lurid nightmares
when the early dawn cracks a smile
what the people wish to see
is the efficacy of justice
severed heads dangling on clothesline
rows of bodies with torn flesh
squirting blood sprinkling the grass.

let’s shut off the black curtain
let flow on the stage
the blood of satanic men
let it water the withering dreams
of the masses continuously being oppressed
their sacred lives being transgressed
by the conscienceless ruling class.

let’s shut off the black curtain
“not all are sleeping in the darkness of night”
they are now opening their eyes
seething with rage are their brains
wishing to slash with their bolos
the shrubby path of their dreams
so their wretched lives metamorphose
and, alas, at last, they can smell
the sweet scent of joy and glory
in their beloved homeland!

(My English version of ISARA NA NATIN ANG TELON)


(Tula)

isara na natin ang itim na telon
wakasan na pagtatanghal
ng sarsuwela ng kahangalan
ng ilusyon at panlilinlang
nahubaran na ng maskara
mga pumapapel na santo-santito
sa bulok, inuuod na lipunan
wala bang isang demonyo man lamang
aaminin ang kasalanang
siya ang nandambong
sa paminggalan ng bayan?

isara na natin ang itim na telon
wakasan na pagtatanghal
ng mga kabalbalan
matagal nang tuyung-tuyo’t
titiguk-tigok ang lalamunan
ng madlang kulang sa kanin at ulam
kulang sa damit, kulang sa pera
walang bahay, walang lupa
walang-wala, ayon sa isang makata
sa palasyo naman ng mga pinagpala
nagpapakabundat mga impakto ng lipunan.

isara na natin ang itim na telon
ano na namang kahangalan
nais pang itanghal
sa entablado ng kasinungalingan?
nagigising na rin ang madla
sa daluyong ng dusa’t dalita
nanlilisik na rin pati ang buwan
habang binabangungot ang bayan
dula na ng katarungan
nais nilang matitigan
pagmulat ng kinabukasan
mga ulong ibinibitin sa sampayan
mga katawang nilalaplap ang laman
sirit ng dugong idinidilig sa halaman.

isara na natin ang itim na telon
dugo ng mga lapastangan
paagusin sa tanghalan
idilig sa nabansot na pangarap
idilig sa mga punla
ng pula, pulang mga rosas
hanggang tuluyang mamukadkad
at magsabog ng halimuyak
sa lupaing binaog ng mga mandurugas
silang iilang diyus-diyosang
pinaglalaruan lamang
sagradong buhay ng dinustang mamamayan.

isara na natin ang itim na telon
“di lahat ay natutulog sa dilim ng gabi”
nagigising na madlang manonood
sa sarsuwela ng inhustisya’t kawalanghiyaan
nag-aalab na kanilang mga utak
nais tabasin ng mga tabak
madawag na landas ng pangarap
upang magbanyuhay busabos na buhay
at malanghap sa wakas
halimuyak ng luwalhati’t ligaya
sa pinakasisintang la tierra pobreza!


(Panayam)

Bilang pagsariwa sa rebolusyonaryong mga alaala ni Ka Roger Rosal, pagkilala sa paninindigan ng kanyang anak na si Andrea, at pakikiramay sa mapait at wala sa panahong pagkamatay ng kanyang apong si Diona, minabuti naming ilathala sa Pluma at Papel ang aming panayam sa kanya noong nalalapit na anibersaryo ng Bagong Hukbong Bayan, Marso 29, 2003. Una itong nalathala sa labas ng PINOY WEEKLY ( may petsang Marso 23-Abril 1, 2003).

ROGER AT ROGER –

AGRESYONG US: LALABANAN NG CPP-NPA-NDF

1.Sinasabi ninyong sa paglusob ng US sa Iraq ay lumalakas ang banta ng agresyong US sa Pilipinas? Bakit?
————————

Kahit naman wala pang pananalakay sa Iraq, palaging nakaamba sa Pilipinas ang agresyon. Kaya nga pinipilit ilusot ng gobyerno ni GMA ang Balikatan, ‘yun ang simula. ‘Yung mga Amerikano, nagpunta sa Kabikulan, nagsiyasat sila kung saan puwedeng maglunsad doon ng “joint humanitarian assistance” — ‘yan ay panimula na. Nauna ang Afghanistan, sumunod ang Iraq. Baka ang sumunod ay North Korea. ‘Yung dito sa Pilipinas ay tuluy-tuloy sapagkat kailangan nila ang Pilipinas para maging base sa Southeast Asia.

2.Kung tuwirang lumahok sa sagupaan ang tropang Amerikano dito sa bansa, ano ang gagawin ng CPP-NPA? Nakahanda ba at kakayanin ng Bagong Hukbong Bayan ang ganitong agresyon ng mga Kano?
——————

Malinaw sa mga Komunista’t rebolusyonaryo kahit noong umpisahan pa lamang ang rebolusyong ito na ang pangunahing kaaway ay ang imperyalistang Estados Unidos, at sa malao’t madali ay makakaharap nang tuwiran ang tropang militar ng Estados Unidos.
Kung magkaroon man ng agresyon, ang kasalukuyang digmang sibil sa Pilipinas ay matatransporma bilang isang pambansang rebolusyonaryong digma at maraming mga patriyotiko, mga Pilipinong nagmamahal sa bayan ang lalahok at hahawak ng sandata para sa rebolusyong pinamumunuan ng Partido Komunista pagkat hindi nila papayagang mayroong ibang dayuhang p’wersa o tropa na mangibabaw o manalakay dito sa ating bayan. Mas bibilis ang pag-unlad ng rebolusyon, at ang NPA ay sinisikap na makapaghanda d’yan. Matagalang digmang bayan ang tumalo sa Estados Unidos dun sa Vietnam, eh. ‘Yun din ang naging daan para magtagumpay ang Tsina sa panahon ni MaoZedong. Dun sa Afghanistan, dalawang “superpower” ang tinalo ng mga kapatid na Mujahideen, ang Estados Unidos at ang sosyal imperyalistang Unyong Sobyet.
Ang Bagong Hukbong Bayan ay nakahanda nang gawing mga target militar ang tropang Amerikano. Halimbawa, kung lalahok sa Balikatan ang mga Amerikano, at sila’y magkamaling tumahak o lumapit sa larangang gerilya, makakasagupa nila dito ang mga yunit panlaban ng Bagong Hukbong Bayan.

3.Paano nakatutulong ang mga “sympathy strikes” laban sa gerang US sa Iraq?
—————

Sa kasalukuyan, ‘yung sinasabing koalisyon ng mga mananalakay sa Iraq ay binubuo ng mga imperyalistang Estados Unidos at Bretanya at saka ‘yung mga pangunahing papet na gobyerno, tulad ng gobyerno ni GMA. Kaya anumang atake sa mga papet na gobyerno at iba pang kolonya ay atake laban sa Estados Unidos.
Ang pagbagsak ng mga papet na gobyernong ito ay pagpapahina sa kabuuang lakas, saklaw o impluwensiya ng EU sa buong daigdig. Kaya nga hinihikayat ng rebolusyonaryong kilusan ang lahat ng mamamayan, lahat ng mga organisasyon na mag-ambag ng kanilang kakayahan — ‘yan man ay kilos-protesta, o iba-ibang anyo ng pagtutol na kanilang makakayanan. Samantalang sa Bagong Hukbong Bayan (BHB) naman ay ang pagpapatindi ng atake, ng opensibang militar sa papet na gobyernong Macapagal-Arroyo.
Para mapabilis ang pagpapatalsik kay GMA ay maglulunsad ng maraming atake sa kanayunan sa militar ang BHB, marahil pati na ang MILF. Tulad ng pagpapatalsik kay Estrada na naging posible sa isang pag-aalsang bayan… dahilan sa ‘yung sandatahang lakas ni Erap ay tinira nang tinira ng BHB sa kanayunan.

4.Ano ang inyong pagsusuri sa tunay na lakas ng AFP at rehimeng Arroyo?
———–

Ibayong mas marami at mas malakas ang reaksyunaryo at mersenaryong AFP at PNP. Pero tulad nang sinabi ni Chief of Staff Dionisio Santiago, ang kalagayan daw ngayon ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas ay hindi maaaring tumagal ng isang araw man lamang sa isang labanan kung sakaling sisiklab ang isang digmaang kaugnay ng pagsalakay ng Estados Unidos sa Iraq.
Pero sa totoo, ang kahinaan ng AFP ay dahil sa napakabulok na gobyernong sibilyan na humahawak sa kanila. Ganun din sa AFP, laganap ang kurakutan, maraming mga heneral ang sangkot sa mga sindikato ng krimen kaya matindi ang demoralisasyon sa hanay ng mga sundalo.

5.Gaano naman kalakas ang CPP-NPA-NDF?
————-

Ang CPP-NPA-NDF ay nakapagtayo na ng mahigit na 128 larangang gerilya sa buong bansa, na ang pinakamaliit ay platun at pinakamalaki ay kumpanya. Sa susunod pang mga taon, sisikapin ng NPA na ‘yung mga antas platun ay maitaas sa antas kumpanya para pare-pareho nang lakas kumpanya ang mga larangang gerilya.
Ang kasalukuyang lakas ng NPA ay katumbas ng siyam na brigada o dalawapu’t pitong batalyon. May ilang libong mga regular na mandirigma at sampu-sampung libong milisya, ‘yung mga reserba ng NPA sa mga barangay. Ganundin ang daan-daang libong “core” ng depensa na nakapaloob sa mga samahang pangmasa na itinatayo ng rebolusyonaryong kilusan sa bawat barangay na kanilang kinikilusan. Maliit pa rin kung ihahambing sa lakas at laki ng reaksyunaryong hukbo pero matindi ang pagkakaisa, aral na aral dahil galing sa Ikalawang Dakilang Pagwawasto. Matatag, determinado at handang-handa sa pagharap sa anumang maaaring gawin ng reaksyunaryong sandatahang lakas.

6.Sinasabing sa malapit na hinaharap, hahantong sa patas-lakas ang bakbakan ninyo ng militar. Paano ninyo ito maisusulong?
———-

Kapag ang 2/3 ng kabuuang bilang ng mga munisipyong ‘yan ay nakilusan na ng isang platun ng Hukbong Bayan ay madali na laang maitaas ang antas ng pakikidigmang gerilya. Ibig sabihin ngayon ay nasa taktikal na yugto ng estratehikong depensiba ang antas ng digmang bayan. Kapag naabot na ang 2/3 ng kabuuang bilang ng mga munisipyo, maaari nang itaas sa sinasabing estratehikong pagkakapatas. Mga ilang taon pa seguro ang dadaan, pero tiyak hindi magtatagal ang mga bagay na iyan.

7.Ano rin po sa kabuuan ang hinaharap ng kilusang rebolusyonaryo sa Pilipinas?
———–

Napakabilis na ang isinulong ng rebolusyonaryong kilusan. Sa pahayag ng Partido Komunista ng Pilipinas, ang ganap na tagumpay ay maaaring makamit ng rebolusyong Pilipino sa mga unang dekada ng kasalukuyang milenyo.
Ang Partido Komunista ng Pilipinas ay nananalig na ito’y makakamit sapagkat ang mga imperyalista sa pangunguna ng Estados Unidos ay hindi makakaahon sa krisis ng imperyalismo. Kaya nga naglulunsad sila ng gera. Ito naman ang nagsisilbing magandang sitwasyon para makapagpalakas ang mga p’wersang rebolusyonaryo di lamang sa Pilipinas kundi sa buong daigdig. Buo ang determinasyon ng rebolusyonaryong kilusan na makamit ang tagumpay sa unang dekada ng kasalukuyang milenyo.#

======= Marso 23, 2003


(Poem)

will search for you always
in the blazing fire
and fleeting embers
when gloomy is the night’s
horizon of fright
will search for you always
in the heart and blood
of the oppressed class
in the bended spines
of exploited workers
and enslaved farmers
yes, will search for you always
by the shore of my soul
while onrushing are the waves
and hissing is the lightning
and rumbling is the thunder
in the panorama of love
for our liberating aspirations.

yes, will search for you always
in the pricking amorseco
along the yellowish path of hope
of barren, grieving ricefield
will search for you always
in the intertwining cogon grass
on hills and savannas
in the crawling cadena de amor
on forgotten graves
of dedicated warriors
for the freedom and glory
of the downtrodden class
and the emancipation
of la tierra pobreza
from the manacles of injustices
and chains of exploitation.

yes, will search for you always
in every dusk bidding adieu
or on mornings the dews descend
on desolate blades of grass
hoping we’ll soon meet
as our veins are conjoined
by the onslaught of penury and grief
and our blood simmers
with the kiss
of the easterly wind
of rampaging protests
and our hearts embrace
the revolution of love’s dedication
for the emerald-filled future
of our beloved land.

yes, will search for you always
and we’ll meet and rejoice soon
when the talahib fully blooms
and blood flows
from the calvary’s ovary
and drown we will
the worm-infested face and body
of the exploitative ruling class!

(My English version of LAGI KITANG HAHANAPIN)


(Tula)

lagi kitang hahanapin
sa lagablab ng apoy
sa namamaalam
na mga alipato
kung gabing kulimlim
papawirin ng panimdim
lagi kitang hahanapin
sa puso’t dugo
ng mga sawimpalad
sa nahukot na gulugod
ng inaliping magsasaka
at binusabos na manggagawa
lagi kitang hahanapin
sa pasigan ng kaluluwa
sa ragasa ng mga alon
sa singasing ng kidlat
at dagundong ng kulog
sa kalawakan ng pagmamahal
sa mga layuning mapagpalaya.

oo, lagi kitang hahanapin
sa sundot ng amorseko
sa nanilaw na pilapil ng pag-asa
sa nagbitak na pinitak
ng bukiring naninimdim
sa naglilingkisang mga kugon
sa burol man at sabana
sa gumagapang na cadena de amor
sa limot nang libingan
ng mga mandirigma ng pag-asa
para sa laya’t ligaya
ng sambayanang masa
at katubusan ng la tierra pobreza
sa tanikala ng inhustisya
at kadena ng pagsasamantala.

oo,lagi kitang hahanapin
magmaliw man ang dapithapon
lumuha man ang mga damo
pagpitada ng umaga
magtatagpo rin kita
dahil pinagdugtong ang ating ugat
ng daluhong ng dalita’t dusa
dahil pinakulo ang ating dugo
ng habagat ng protesta
at pinaglapat ang ating puso
ng rebolusyon ng pagsinta
para sa pinakamamahal nating
la tierra pobreza
kadluan ng madugo nating mga alaala
pandayan ng ngitngit at himagsik
ng binubusabos nating lahi.

oo, lagi kitang hahanapin
at magtatagpo rin tayo’t magniniig
kapag ganap na namulaklak ang mga talahib
at agasan ng dugo ang obaryo ng kalbaryo
lulunurin sa wakas
inuuod na mukha’t katawan
ng uring hari-harian!

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 2,759 other followers